Barnshafandi konur eiga rétt til nauðsynlegra fjarvista frá vinnu vegna mæðraskoðunar, án frádráttar á föstum launum, þurfi slík skoðun að fara fram í vinnutíma.
Ef þungaðri konu er nauðsynlegt að leggja niður störf eða hætta þátttöku á vinnumarkaði meira en mánuði fyrir áætlaðan fæðingardag skal hún eiga rétt á greiðslum í fæðingarorlofi þann tíma og að hámarki tvo mánuði. Þetta skal rökstyðja með vottorði. Ef kona veikist alvarlega í tengslum við fæðingu er heimilt að framlengja orlof hennar um allt að tvo mánuði enda hafi hún í fæðingarorlofi verið ófær um að annast barn sitt að mati læknis.
Einnig getur þurft að taka sérstakt tillit til þungaðra kvenna á meðgöngu. Til að mynda má ekki skylda þungaða konu eða móður allt að sex mánuðum eftir fæðingu til að vinna næturvinnu. Ef vinna þungaðrar konur er þess eðlis að hún getur verið hættuleg skal atvinnurekandi gera nauðsynlegar ráðstafanir til að fela starfsmanni önnur verkefni. Vinnueftirlitið getur veitt leiðbeiningar við mat á hættu. Breytingar á vinnutíma, vinnuskilyrðum eða verkefnum eiga ekki að hafa áhrif á launakjör eða önnur starfstengd réttindi. Ef ekki er unnt að breyta starfi til þess að forðast hættu skal veita konu leyfi frá störfum svo lengi sem það er nauðsynlegt til að vernda öryggi og heilbrigði. Kona öðlast þá rétt til greiðslna úr Fæðingarorlofssjóði.
Réttindi á meðgöngu
Mæðraskoðun á vinnutíma er réttur til að sækja nauðsynlega mæðraskoðun á vinnutíma án þess að það skerði föst laun þín. Þurfi skoðunin að fara fram á vinnutíma. Þetta er réttur, ekki greiði, og ekki þarf að vinna tímann upp.
Ef þú þarft að hætta störfum fyrir áætlaðan fæðingardag
Þurfir þú að leggja niður störf meira en mánuði fyrir áætlaðan fæðingardag átt þú rétt á greiðslum í fæðingarorlofi þann tíma, þó að hámarki í tvo mánuði. Þetta þarf að rökstyðja með vottorði.
Alvarleg veikindi í tengslum við fæðingu
Veikist þú alvarlega í tengslum við fæðingu er heimilt að framlengja fæðingarorlofið um allt að tvo mánuði. Skilyrðið er að þú hafir að mati læknis verið ófær um að annast barnið á orlofstímanum.
Aðbúnaður og öryggi á vinnustað
Óheimilt er að skylda þig til næturvinnu á meðgöngu og allt að sex mánuðum eftir fæðingu.
Ef starfið getur verið hættulegt
Sé starfið þess eðlis að það geti verið hættulegt á meðgöngu ber vinnuveitanda að gera nauðsynlegar ráðstafanir til dæmis með því að fela þér önnur verkefni eða breyta vinnutíma eða vinnuskilyrðum. Vinnueftirlitið getur veitt leiðbeiningar við mat á áhættu.
Launin þín haldast óbreytt
Breytingar á starfi, vinnutíma eða vinnuskilyrðum vegna meðgöngu mega ekki hafa áhrif á launakjör þín eða önnur starfstengd réttindi.
Ef ekki er hægt að breyta starfinu
Sé ekki unnt að breyta starfinu þannig að hættu sé afstýrt átt þú rétt á leyfi frá störfum svo lengi sem nauðsynlegt er til að vernda öryggi þitt og heilbrigði. Þá stofnast réttur til greiðslna úr Fæðingarorlofssjóði.
Retttur þessi er samkvæmt Reglugerð nr. 931/2000, um ráðstafanir til þess að auka öryggi og heilbrigði á vinnustöðum fyrir konur sem eru þungaðar, hafa nýlega alið barn eða hafa barn á brjósti. Hún er sett með stoð í lögum nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum og innleiðir tilskipun 92/85/EBE. Vinnueftirlitið hefur eftirlit með framkvæmd hennar.
Tengd löggjöf er einkum lög nr. 46/1980 um vinnuvernd, lög nr. 144/2020 um fæðingar- og foreldraorlof og lög nr. 150/2020 um jafna stöðu kynjanna, þar sem meðal annars er lagt bann við uppsögn vegna þungunar.
144/2020: Lög um fæðingar- og foreldraorlof | Lög | Alþingi
Í stuttu máli: Vinnuveitanda ber að laga starfið að aðstæðum þínum en ekki öfugt. Ef það er ekki hægt tekur Fæðingarorlofssjóður við.
Hafðu samband við skrifstofu Kjalar sími 525 8383 því það reynir oft á að fá vinnuveitanda til að bregðast við.
